“Zijn zwijgen is een daad van liefde”.
Dat is een statement geworden.
Als je donkere bladzijdes gaat openslaan van iemands leven, van de geschiedenis, kom je in een turbulent proces terecht kan ik inmiddels baseren op mijn ervaringskennis. In dat proces dringen zich gevoelens en gedachten aan je op en daardoor wordt je van ene kant naar de andere kant getrokken, gesleurd, gegooid, gerold. Als je blijft kijken, voelen en bovenal verdragen, maak je kennis met het gehele krachtenveld in jezelf.
Naast deze interne krachten, kom je ook in een extern krachtenveld terecht. Een donkerte betreden, die altijd en misschien wel krampachtig is afgesloten gehouden zet mensen in je omgeving op scherp. Het lijkt wel alsof je een radertje hebt verzet waardoor de verhoudingen niet meer kloppen en iedereen in een ongemak verkeert en reageert.
Er kwam in mijn proces zoveel in beweging dat mensen van dichtbij tegen mij zeiden: Moet je hier wel doorgaan? Wordt dit je wel in dank afgenomen? En dat was ook juist wat ik voelde in dat externe krachtenveld. Wordt dit mij wel in dank afgenomen door de buitenwereld, door de mensen die deze donkere bladzijdes niet in het licht willen brengen?
Ik heb dat het afgelopen jaar allemaal ervaren toen ik de donkere bladzijdes van mijn opa’s Veteranenverhaal in voormalig Nederlands Indië opensloeg. Ik wilde weten wat er in Indië was gebeurd, waar hij niet over kon praten, wat hij in zich droeg, wat hij daarmee doorgaf aan zijn nakomelingen, aan mij.
Wat er op de donkere bladzijdes stond raakte me diep. De waarheid was als een mokerslag. Het zorgde voor intens verdriet, voor boosheid. Maar ook voor begrip en compassie voor hem.
Nu de donkere bladzijdes van mijn opa’s levensverhaal waren geopend, belezen en doorleefd vroeg ik mezelf iets af.
Zweeg mijn opa over zijn Indiëverhaal? Of droeg hij het in stilte? Of allebei? Ik heb daar heel lang over nagedacht. En hoe meer ik weet en begrijp, voel ik een ongemak bij het enkel stellen dat mijn opa zweeg over zijn tijd als dienstplichtig soldaat in de Dekolonisatieoorlog. Daarmee framede ik het te negatief, te eenzijdig en te ongenuanceerd.
Ik verdiepte mij in de lagen die onder het zwijgen lagen. Daarmee kon ik niet anders dan tot de conclusie komen dat het zwijgen van mijn opa geen verwijt aan hem is. Het is zijn daad van liefde geweest.
Een daad van liefde. Niet uit liefde. Maar een daad van liefde. Dat is een besluit. Een gekozen positie. Gekozen uit de onmogelijke keuzes in de onmogelijkheden. En dat maakt de daad tegelijk ook tragisch. Want zijn daad van liefde was een opoffering van hemzelf. Hij ontnam zichzelf de menselijke mogelijkheid om gehoord en gekend te worden.
Reactie plaatsen
Reacties