Bloemen op een belofte

Het verraad, de aanval, de ontelbare kogels, het mes, de hut waar hij sliep met zijn kameraad, het stervende lichaam van zijn kameraad en het ondoordringbare donker.

In mijn gedachten zie ik voor me hoe ik zijn hut binnenloop. Het is oorverdovend stil geworden na het laatste mortiervuur. Ik zie hem knielend aan het bed van zijn kameraad zitten. Biddend tot God. Hij kijkt op en ik kijk hem in zijn ogen aan. Ik laat dit beeld tot me doordringen. Ik voel het intense verdriet, ik voel de ontreddering en de paniek dat je ergens bent waar je niet wil zijn. Even voelde ik dat ik bij hem was, in zijn hut, waar de tijd ophield normaal te zijn.

Straks worden er bloemen gelegd op het graf van zijn kameraad. Niet dóór mij, maar namens mij.

In mijn gedachten gaat het verder. Ik stel me voor hoe mijn opa niet van de zijde van zijn kameraad week. Hoe hij praatte met hem terwijl hij stervende was. Hoe zij samen overgingen tot gebed en God om steun vroegen.

Mijn opa deed hem een belofte. “Als ik dit overleef, als ik terugkeer naar Nederland, dan zal ik naar je moeder gaan. Dan zal ik haar jouw laatste woorden die je mij toevertrouwd hebt overbrengen en haar jouw laatste brief geven”.

Straks worden bloemen neergelegd op het graf waar mijn opa ooit een ondraaglijk moeilijk afscheid nam. Op de plek waar hij stond, jong en ver van huis. Waar hij zijn beste kameraad moest loslaten en waar hij beloofde hem nooit te laten verdwijnen. Dit is een cirkel die nu sluit. Een hand die ik alsnog op de schouder van mijn opa kan leggen. Een belofte die door mij nu opnieuw betekenis wordt gegeven.

Straks, bijna 80 jaar later, worden bloemen gelegd op het graf van zijn kameraad. Ik leg deze bloemen voor hem en voor mijn opa. Voor wat zij hebben gedragen en moesten bekopen sinds die nacht. Voor de belofte tussen deze twee jonge mannen die nooit is losgelaten.

En in mijn gedachten staat mijn opa daar dan weer, maar dan niet alleen.